Nhà sàn người Thái – một công trình kiến trúc tài hoa

Nhà sàn người Thái hiện nay là những địa điểm tham quan thu hút khá nhiều khách du lịch. Người ta không chỉ thích thú những tập tục của người dân nơi đây mà còn luôn muốn chiêm ngưỡng những nét kiến trúc độc đáo của nhà sàn.

 

1. Nhà sàn người Thái – một nét đẹp kiến trúc truyền thống

Nhà sàn người Thái luôn là những công trình hài hòa với thiên nhiên đất trời, mọi thiết kế từ xây dựng đến trang trí đều được bắt nguồn từ đời sống thường ngày rồi cách điệu hóa đến một trình độ thẩm mỹ cao.

– Hướng nhà: Người Thái quan niệm “Nhà tốt dựng nơi cao ráo, nhà đẹp dựng giữa mường, gió to thổi không xiêu, bão lớn không lay động”; bởi vậy mà ngôi nhà sàn của họ thường được đặt ở cạnh mó nước, trước mặt là cánh đồng và dựa vào núi. Điều này cũng thể hiện ý muốn hài hòa với thiên nhiên của người Thái.

– Cấu trúc nhà:

+ Nhà sàn được cấu trúc bởi các loại cây thân gỗ kết hợp với giống tre. Họ không dùng một mẩu sắt nhỏ nào trong xây dựng cả, tất cả ngôi nhà sàn thậm chí là những nếp nhà đồ sộ cũng chỉ có đinh đóng và một hệ thống những dây buộc chằng chịt, thắt nút tinh xảo và công phu. Kiến trúc này nhìn có vè đơn sơ nhưng rất chắc chắn, có khả năng chống mưa, nắng gió, bão.

+ Cột nhà: được làm bằng gỗ đặc, loại cây tốt, đường kình lớn hơn 30cm, được chôn sâu dưới đất hơn 50 cm.

+ Mái nhà: thường được lợp bằng lá cỏ Tranh, một ngôi nhà thường có hai mái phẳng hình chữ nhật, hai mái nhỏ cong hình chữ nhật; trông tổng thể sẽ như một chiếc thuyền úp ngược. Hai bên đầu hồi có những khau cút rất đẹp với những hoa văn trang trí đậm chất văn hóa Thái.

+ Phía dưới nhà sàn để trống hoặc làm nơi chứa củi, chăn nuôi gia súc, gia cầm.

+ Thường thì một ngôi nhà sàn sẽ có ít nhất 3 gian: gian gốc (nơi thờ cúng và cũng là nơi diễn ra mọi nghi lễ quan trọng, nơi linh thiêng nhất); gian sinh hoạt (nơi ngủ của bố mẹ đặt cạnh nơi thờ, còn con cái đặt cạnh bếp) và gian bếp.

Mọi thiết kế của nhà sàn đều thể hiện sự khéo léo và tài hoa của người Thái, đặc biệt hơn nó đều được gắn với những ý nghĩa riêng độc đáo.

Nhà sàn người Thái - một công trình kiến trúc tài hoa

2. Nhà sàn người Thái và những biến đổi kiến trúc

Nhiều nét kiến trúc truyền thống của nhà sàn được giữ lại nhưng vì những yếu tố khách quan mà nhiều cái đã bị biến đổi:

+ Sàn được nâng cao và gầm sàn được sử dụng với nhiều chức năng hơn. Ngày nay, gầm sàn còn đước sử dụng như một không gian sinh hoạt chung: tiếp khách, nghỉ ngơi hoặc là chỗ chơi cho trẻ em.

+ Kết cấu thay đổi: Khung gỗ được thay thế bằng khung bê tông

+ Mái tranh dần chuyển sang máu lợp ngói hoặc fibro-xi măng.

+ Tường có xu hướng chuyển sang xây gạch thay vì gỗ như ngày xưa, sàn được đổ bê tông và lát gạch.

+ Cầu thang: tăng số bậc và chỉ còn 1 cầu thang

+ Khau cút không còn nữa

+ Nhà có xu hướng nhỏ lại và sự bố trí các phòng thay đổi.

Như vậy, có thể dễ dàng nhận thấy nhà sàn người Thái là một công trình kiến trúc độc đáo, thể hiện sự khéo léo, tài hoa, tinh tế của người Thái. Tuy nhiên, những xu hướng thay đổi cấu trúc nhà đã phản ánh một sự mai một văn hóa trong cuộc sống đương đại. Những ngôi nhà sàn cần được tu bổ và giữ nguyên những nét truyền thống vốn có.

Xem thêm:

Những không gian kiến trúc nhà ở dẫn đầu xu hướng năm 2018

Vật liệu lợp mái nhà, ưu và nhược điểm của từng loại
 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *